Зэд гэж юу вэ? Монголчууд яагаад лаа, саван, цай гурвыг сонгодог вэ

Буяны ажилд ирсэн хүн бүрд гарахад нь жижиг бэлэг өгдөг. Түүнийг зэд гэдэг. Энэ ёсыг гар цайлгах гэдэг — ирсэн зочныг гар хоосон буцаахгүй гэсэн үг.

Зэд гэж юу вэ?

Уг нь энэ үгээр лам нарт өргөх өглөгийг нэрлэдэг байжээ. Өнөө үед буяны ажилд ирсэн зочдод хүндэтгэл илэрхийлэн өгдөг бэлгийг ингэж нэрлэх болсон. Үг хуучин, утга нь шилжсэн. Гэхдээ өглөг гэдэг санаа нь хэвээр үлдсэн.

Зэд үнэтэй байх шаардлагагүй. Гол нь авсан хүнийхээ гэрт үнэхээр хэрэг болох зүйл байх.

Зэдэд юу орох вэ?

Зэдэд орох зүйлийн тоог сондгой байлгадаг. Гурав, тав, долоо.

Хамгийн түгээмэл нь тав — лаа, шүдэнз, саван, цай дээр нэгийг нэмнэ. Зүйл бүр өөрийн утгатай.

Лаа, шүдэнз — гэрэл

Бурхан болсон хүний хойдын замыг гэрэлтүүлэх гэсэн санаа. Тиймээс зэдэд бараг үргэлж ордог. Лаа, цагаан шүдэнз хоёр ихэвчлэн хамт явдаг.

Саван — ариун цэвэр

Ариун цэврийн бэлгэдэл. Манай гангатай саван бүрээс ганга өвсний ширхэг харагддаг — ганга нь монголчуудын хувьд ариун сайхныг бэлгэддэг ургамал.

Цай — хүндэтгэл

Ирсэн хүнийг хүндэтгэсний илэрхийлэл. Ихэвчлэн жижиг багц цай ордог.

Нутаг бүрт өөр байдаг

Бүрдэл нь нутаг бүрт бага зэрэг ялгаатай. Зарим нутагт хүж, арц нэмдэг. Зарим нутагт гэр ахуйн хэрэгцээний зүйл оруулдаг. Аль нь зөв гэж маргах хэрэггүй — нутаг бүр өөрийн ёсоор.

Хэдэн ширхэг бэлдэх вэ?

Ирнэ гэж бодсон хүнийхээ тооноос 10–15% илүү бэлдэх нь бодитой. 100 хүн ирнэ гэж үзвэл 115 ширхэг — дутсанаас илүүдсэн нь дээр. Нэг гэр бүлээс ихэвчлэн 1–2 хүн ирдэг тул мэдэгдсэн айлынхаа тоогоор ч бодож болно.